Η κρίση χτυπάει την ψυχή μας

Ραγδαία αύξηση της κατάθλιψης και των αυτοκτονικών τάσεων λόγω της κρίσης

Ρεπορτάζ: Μάρθα Καϊτανίδη

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Δευτέρα 10 Οκτωβρίου 2011

Την… ψυχή της Ελλάδας έχει χτυπήσει η οικονομική κρίση, με τα δεδομένα νέας μελέτης να δείχνουν ραγδαία αύξηση της κατάθλιψης και των αυτοκτονικών τάσεων μέσα σε διάστημα δύο ετών. Την ίδια ώρα, όμως, οι περικοπές δαπανών για την ψυχική υγεία φθάνουν το 50%.

Τα στοιχεία δύο πανελλαδικών μελετών που διεξήχθησαν την άνοιξη του 2009 και του 2011 από το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ) καταγράφουν τη θλιβερή πραγματικότητα που βιώνουν οι Ελληνες.

Πριν από δύο χρόνια 47,2% των Ελλήνων παραδέχονταν ότι ένιωθαν μελαγχολικοί ή «πεσμένοι» σε καθημερινή βάση για τουλάχιστον δύο εβδομάδες.

Φέτος, το αντίστοιχο ποσοστό ανέβηκε στο 54,4%, ενώ παράλληλα διαπιστώθηκε αύξηση στους πολίτες που εκδηλώνουν μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο - δηλαδή νιώθουν μεταξύ άλλων «κενό», χάνουν το ενδιαφέρον τους για δραστηριότητες που κάποτε τους γέμιζαν, ενώ η αναποφασιστικότητα και οι ενοχές τούς στοιχειώνουν.

Ακόμη πιο δυσοίωνα είναι τα συμπεράσματα της ίδιας μελέτης σε ό,τι αφορά την τάση αυτοκτονίας. Οπως φαίνεται, ολοένα και περισσότεροι Ελληνες σχεδιάζουν νοερά την αυτοκτονία τους, αντιμετωπίζοντας τον θάνατο ως διέξοδο από τα προβλήματα. Την άνοιξη του 2011 στην έρευνα συμμετείχαν 2.256 άνθρωποι (ο αντίστοιχος αριθμός το 2009 ήταν 2.192), εκ των οποίων οι 151 εκμυστηρεύθηκαν στους επιστήμονες ότι έκαναν σκέψεις αυτοκτονίας. Μάλιστα, οι 33 είχαν τον προηγούμενο μήνα από την έρευνα αποπειραθεί να κάνουν κακό στον εαυτό τους. Οι επιστήμονες, ωστόσο, έκαναν ένα βήμα παραπέρα με στόχο να εκτιμήσουν κατά πόσο η οικονομική κρίση συνδέεται με τα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά.

Αυτό που διαπιστώθηκε κατά την ανάλυση των αποτελεσμάτων είναι ότι από αυτούς που αντιμετωπίζουν υψηλή οικονομική δυσχέρεια, το 20,9% βρέθηκε να καλύπτει τα διαγνωστικά κριτήρια του μείζονος καταθλιπτικού επεισοδίου.

Επιπλέον, από εκείνους που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα, το 21,2% έκανε αναφορά σε σκέψεις αυτοκτονίας.

«Η οικονομική κρίση υπονομεύει ακόμη και τις πιο απλές βεβαιότητες της ζωής, όπως για παράδειγμα ότι οι γονείς θα μπορέσουν να πληρώσουν το φροντιστήριο του παιδιού τους ή το ενοίκιό τους», λέει στα «ΝΕΑ» η επίκουρη καθηγήτρια Ψυχιατρικής Μαρίνα Οικονόμου, η οποία μαζί με τον ομότιμο καθηγητή Ψυχιατρικής Μιχάλη Μαδιανό αποτελούν τους επιστημονικούς υπευθύνους της μελέτης.

Πάντως η ίδια διευκρινίζει ότι οι ψυχικές διαταραχές, όπως είναι το μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο, είναι πολυπαραγοντικές, όμως «φαίνεται να υπάρχει μια κρίσιμη επίδραση της δυσχερούς οικονομικής κατάστασης στην ψυχική υγεία».

Ο διακόπτης της υπογονιμότητας

Οι ερευνητές εντόπισαν μια πρωτεΐνη που φαίνεται ότι λειτουργεί σαν διακόπτης που επηρεάζει τη γονιμότητα. Όταν τα επίπεδά της είναι πολύ υψηλά αυξάνει την υπογονιμότητα, ενώ όταν τα επίπεδά της είναι πολύ χαμηλά μπορεί να οδηγήσει σε αποβολές.

Οι ερευνητές από το Imperial College του Λονδίνου πήραν δείγματα από το ενδομήτριο περισσότερων από 100 γυναικών. Στην έρευνά τους που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine αναφέρουν ότι οι γυναίκες με ανεξήγητη υπογονιμότητα είχαν υψηλές τιμές του ενζύμου SGK1, ενώ εκείνες που απέβαλαν είχαν χαμηλές τιμές του ίδιου ενζύμου.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές διεξήγαγαν πειράματα σε ποντίκια και διαπίστωσαν ότι τα επίπεδα του SGK1 στη μήτρα μειώνονται το διάστημα που είναι ευνοϊκό για τη σύλληψη. Επίσης, όταν εμφυτεύτηκαν επιπλέον αντίγραφα του SGK1 στο τοίχωμα της μήτρας τα ποντίκια αυτά δεν μπορούσαν να συλλάβουν.

Από την άλλη μεριά, όμως, όταν οι ερευνητές παρεμπόδισαν την έκφραση του SGK1 τα ποντίκια μπορούσαν μεν να συλλάβουν, αλλά είχαν αιμορραγία γεγονός που θεωρείται ενδεικτικό αποβολής. Ο καθηγητής Jan Brosens επικεφαλής της έρευνας δήλωσε ότι «διαβλέπω ότι στο μέλλον μπορεί να ενισχύουμε το τοίχωμα της μήτρας με φάρμακα που μπλοκάρουν το SGK1 προτού μια γυναίκα υποβληθεί σε εξωσωματική γονιμοποίηση».

Από την άλλη μεριά, ο καθηγητής Richard Fleming, μέλος της Βρετανικής Εταιρίας Γονιμότητας, επισημαίνει ότι μπορεί να περάσει αρκετός καιρός προτού η ανακάλυψη αυτή οδηγήσει σε μια πρακτική εφαρμογή στην κλινική πράξη.


πηγή: http://www.vita.gr/

Τα παιδιά γεννιούνται με προδιάθεση να δίνουν

Generosity May Be Genetically Programmed

Τα πιο διαδομένα εγχειρίδια για την ανατροφή των παιδιών, όπως το πολύ δημοφιλές στην Αμερική «Handbook of Child Psychology» (Εγχειρίδιο Παιδικής Ψυχολογίας), εκπαιδεύουν τους γονείς πώς να διορθώσουν την αυθόρμητη προδιάθεση του παιδιού τους να τα θέλει όλα για τον εαυτό του.

Τώρα όμως ξέρουμε πως αυτό δεν είναι αλήθεια, το παιδί δεν γεννιέται έτσι.


Μια σημαντική έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «PLoS One» και παρουσιάστηκε από τις στήλες της Wall Street Journal δείχνει με πειστικό τρόπο ότι είμαστε βιολογικά προγραμματισμένοι μ' ένα «γονίδιο αλτρουισμού».

Τουλάχιστον το έχουμε πολλοί από εμάς, ενεργό και λειτουργικό. Η αληθινή ανωμαλία είναι οι «εκ γενετής εγωιστές», επειδή είναι θύματα μιας γενετικής δυσλειτουργίας. Αυτό είναι το αποτέλεσμα του πειράματος που πραγματοποιήθηκε από ομάδα ψυχολόγων σ' ένα ισραηλινό εργαστήριο υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Ρουτ Αβινουμ του Εβραϊκού Πανεπιστημίου.

Το τεστ είναι απλό, αρχίζει με 136 παιδιά ηλικίας 3 - 4 ετών. Καθένα μπαίνει μόνο του σ' ένα δωμάτιο που έχει διαρρυθμιστεί σε αίθουσα παιγνιδιού ενός παιδικού σταθμού. Του δίνουν έξι πολύχρωμα αυτοκόλλητα. «Μπορείς να τα κρατήσεις όλα για τον εαυτό σου», του λένε, «ή μπορείς να δώσεις κάποια σ' ένα άλλο παιδί που δεν έχει».

Τα αυτοκόλλητα είναι χρωματιστά, έχουν ωραίες και ελκυστικές εικόνες. Κανένας άλλος συνομήλικος του παιδιού δεν υπάρχει στο δωμάτιο, έτσι το παιδί δεν έχει την παραμικρή ιδέα για το ποιος θα ωφεληθεί από το ενδεχόμενο δώρο του. Απαιτείται εδώ εκ μέρους του παιδιού μια αξιοσημείωτη γι' αυτή την ηλικία προσπάθεια να φανταστεί, καθώς θα πρέπει να φανεί γενναιόδωρο προς ένα αφηρημένο όν.

Εντούτοις το αποτέλεσμα του τεστ δεν αφήνει αμφιβολίες: τα δύο τρίτα των παιδιών επιλέγουν να δώσουν μερικά αυτοκόλλητα στα άλλα μόνο και μόνο επειδή τους είπαν ότι σε κάποιο μέρος υπάρχουν παιδιά που δεν έχουν κανένα αυτοκόλλητο. Διαφορές ανάμεσα στα αγόρια και τα κορίτσια δεν υπάρχουν.

Μερικά παιδιά μάλιστα δείχνουν τόσο ακραίο αλτρουισμό που δωρίζουν όλα τα αυτοκόλλητα. Όταν τα ρωτούν γιατί, απαντούν: «Επειδή έτσι αισθανόμαστε πιο ευτυχισμένα».


Tο AVPR1A

Άραγε, οφείλονται όλα στο πώς έχουν ανατραφεί από την οικογένειά τους; Καμιά σχέση. Οι ισραηλινοί ψυχολόγοι απομόνωσαν ένα γονίδιο, το AVPR1A, που «ρυθμίζει στον εγκέφαλο ορμόνες οι οποίες συνδέονται με τις κοινωνικές συμπεριφορές μας», περιλαμβανομένου του αλτρουισμού και του πνεύματος συνεργασίας.

Χρησιμοποιώντας την τεχνολογία της απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού (MRI) η οποία επιτρέπει την απεικόνιση της εγκεφαλικής δραστηριότητας, παρατήρησαν πως σε κάθε πράξη γενναιοδωρίας το γονίδιο AVPR1A απελευθερώνει νευροδιαβιβαστές παρόμοιους με την ντοπαμίνη, οι οποίοι προκαλούν αίσθηση φυσικής ευεξίας.

Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξε και μια ανεξάρτητη έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον και δημοσιεύτηκε κι αυτή στην επιθεώρηση «PLoS One»: στην περίπτωση αυτή διαπιστώθηκαν αλτρουιστικά αντανακλαστικά και ένα μια αίσθηση δικαιοσύνης σε παιδιά μόλις 15 μηνών, μετρώντας τη βούλησή τους να μοιραστούν το αγαπημένο τους παιγνίδι.

Οι επιστήμονες εντοπίζουν την εξαίρεση στον κανόνα σ' εκείνα τα παιδιά που αρνούνται να δώσουν και τα θέλουν αντιθέτως όλα για τον εαυτό τους. Η εξαίρεση αυτή εξηγείται από μια παραλλαγή του γονιδίου AVPR1A.

Οι έρευνες επιβεβαιώνουν το αυξανόμενο ενδιαφέρον των επιστημονικών μελετών για το θέμα του αλτρουισμού, το οποίο ο ερευνητής του Χάρβαρντ Γιοσάι Μπένκλερ στο έργο του «Ο Πινγκουίνος και ο Λεβιάθαν» επεκτείνει σε όλες τις κοινωνικές επιστήμες και στην οικονομία.



Πηγή: Τα Νέα

Ένας στους δύο Έλληνες εμφανίζει συμπτώματα κατάθλιψης#.TpVEX-5MtqU.blogger#.TpVEX-5MtqU.blogger

Πόσο μας έχει επηρεάσει η κρίση;

Μπορούμε να είμαστε καλά σε ένα τόσο ασταθές πολιτικοοικονομικό περιβάλλον; Τί χρειαζόμαστε για να είμαστε ευτυχισμένοι και ποιοι από μας τελικά καταφέρνουν να κρατήσουν καλύτερη ισορροπία; Είναι το εξωτερικό περιβάλλον ή η εσωτερική μας ισορροπία που καθορίζει αν είμαστε καλά; Υπάρχουν άνθρωποι των οποίων η ευτυχία είναι πιο ανθεκτική στις εξωτερικές συνθήκες, όσο άσχημες και να είναι αυτές;



Η Θετική Ψυχολογία λέει NAI, υπάρχουν

Και οι ισχυρότεροι μεταξύ μας είναι οι άνθρωποι που έχουν μάθει να μην αγνοούν τα θετικά που εγγενώς υπάρχουν, που μπορούν να τα διακρίνουν και που δεν επιτρέπουν σε αρνητικά συναισθήματα να τους καταβάλουν.

Η Ελληνική Εταιρεία Θετικής Ψυχολογίας (Ε.Ε.ΘΕ.ΨΥ.) σε συνέντευξη Τύπου παρουσίασε τα αποτελέσματα των ερευνών της για τον ρόλο των θετικών συναισθημάτων στην αντιμετώπιση της κρίσης.

Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος της Ε.Ε.ΘΕ.ΨΥ. καθηγητής του Τμήματος Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, Αναστάσιος Σταλίκας, ενημέρωσε για τη δημιουργία του Κλάδου της Θετικής Ψυχολογίας στην Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία (στην οποία μέλη γίνονται αποκλειστικά οι κάτοχοι διδακτορικού διπλώματος Ψυχολογίας).
Έγινε, επίσης, η παρουσίαση του πρώτου βιβλίου με τίτλο 'Εισαγωγή στη Θετική Ψυχολογία'.

Η Ε.Ε.ΘΕ.ΨΥ. διοργανώνει Διημερίδα με θέμα 'Θετική Ψυχολογία: Δύναμη στην κρίση', στις 21 και 22 Οκτωβρίου στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο [Ελευθερίου Βενιζέλου (Θησέως) 70] για να παρουσιάσει πώς μπορεί να συμβάλει η Θετική Ψυχολογία στην ενίσχυση της ψυχολογικής ανθεκτικότητας εν μέσω κρίσης.

Η Ε.Ε.ΘΕ.ΨΥ. πραγματοποίησε δύο έρευνες, η πρώτη το 2008 - 2009 και η δεύτερη στα τέλη του 2010, στον ελληνικό πληθυσμό από τις οποίες προέκυψαν σημαντικά συμπεράσματα για τους παράγοντες που προσδιορίζουν την ψυχολογική ανθεκτικότητα.

Ταυτότητα: Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το 2008-2009 με 5.265 συμμετέχοντες στις ηλικίες από 17 ετών έως 60+ και η δεύτερη το 2010 με 2.701 συμμετέχοντες από 17 ετών έως 60+. Καλύπτει όλο το φάσμα μορφωτικού και οικονομικού επιπέδου, οικογενειακής και εργασιακής κατάστασης.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας:
Ένας στους δύο Έλληνες έχουν συμπτώματα κατάθλιψης

Ένας στους τέσσερις έχουν και κατάθλιψη και άγχος

Ένας στους τρεις έχει άγχος

Από κείνους, οι οποίοι επηρεάστηκαν από την κρίση (47% του πληθυσμού) το 59% εμφανίζει κατάθλιψη και το 50,7 εμφανίζει άγχος – στρες.

Οι γυναίκες έχουν επηρεαστεί περισσότερο από ό,τι οι άντρες.

Στους νέους εμφανίζονται υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης με άμεσες συνέπειες στην παραγωγικότητα και την απόδοσή τους

Εκείνοι που βιώνουν πιο πολλά θετικά συναισθήματα έχουν λιγότερη κατάθλιψη και άγχος. Παρότι ζουν στο ίδιο περιβάλλον, βιώνοντας θετικά συναισθήματα προστατεύονται από την κατάθλιψη

Έχουν μεγαλύτερη ψυχική ανθεκτικότητα εκείνοι που βιώνουν θετικά συναισθήματα και έχουν μάθει να τα αναγνωρίζουν και στο περιβάλλον τους, ακόμη κι αν οι ίδιοι ζουν αρνητικά γεγονότα.

Η βίωση θετικών συναισθημάτων είναι δυνατή, ανεξάρτητα από το εξωτερικό περιβάλλον, όταν οι άνθρωποι:

Αναγνωρίζουν ότι έχουν τη δυνατότητα να νιώθουν θετικά συναισθήματα

Αναγνωρίζουν τα θετικά συναισθήματα στην καθημερινότητά τους

Μαθαίνουν να 'γεννούν' θετικά συναισθήματα

Γνωρίζουν τον εαυτό τους, τις προσωπικές τους αξίες και πώς να δημιουργούν θετικά συναισθήματα

Δίνουν νόημα στη ζωή τους.
 
 
αναδημοσίευση από το http://www.iatronet.gr/